MHK Aman Dikkat! Üst Klasman Hakem – Alt Lig Gözlemci Çelişkisi Tartışma Yaratıyor.
Türk futbolunda hakem atamaları ve performans değerlendirme sistemi yeniden tartışma konusu oldu.
Özellikle Merkez Hakem Kurulu’nun 2. ve 3. lig müsabakalarına üst klasman hakemleri görevlendirirken, bu hakemlere daha alt lig klasmanından gözlemci vermesi, “sağlıklı değerlendirme yapılabiliyor mu?” sorusunu gündeme taşıdı.
Sistem Nasıl İşliyor?
Türkiye’de hakem ve gözlemci atamaları doğrudan MHK tarafından yapılıyor. Her müsabaka için genellikle bir gözlemci görevlendiriliyor ve bu kişi hakemin performansını puanlayarak rapor hazırlıyor.
Bu raporlar, hakemlerin klasman yükselmesi, düşmesi ve görev alacağı maçların belirlenmesinde kritik rol oynuyor.
Üst liglerde ise değerlendirme sistemi daha kapsamlı. Örneğin Türkiye Futbol Federasyonu tarafından Süper Lig’de uygulanan sistemde, gözlemci puanları toplam değerlendirmenin önemli bir bölümünü oluşturuyor ve farklı kaynaklardan gelen verilerle birlikte hakem performansı ölçülüyor.
Alt Liglerde Tartışmalı Uygulama
Ancak alt liglerde tablo farklı. Futbol kamuoyunda dile getirilen eleştirilere göre:
Üst klasman hakemler, gelişim veya rotasyon ve maçların zorluğu açısından alt lig maçlarına gönderiliyor.
Buraya kadar her şey normal.
Ancak bu hakemleri değerlendiren gözlemciler çoğu zaman daha düşük klasmanda görev yapıyor.
Bu durum, “değerlendiren kişi, değerlendirilenin altında mı?” tartışmasını doğuruyor.
Hakem camiasında bazı isimler, bu uygulamanın objektifliği zedelediğini savunuyor. Çünkü üst klasman hakemin performansını, daha az deneyimli bir gözlemcinin analiz etmesi, raporların sağlıklı olup olmadığı konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Performansa Etkisi Ne?
Hakemin Sesi’ne göre bu sistemin üç önemli etkisi olabilir:
1. Motivasyon kaybı
Üst klasman hakem, kendisini değerlendiren gözlemcinin tecrübe olarak geride olduğunu düşündüğünde, performans baskısını farklı algılayabilir.
2. Standart farklılığı
Her klasmanın beklentisi ve oyun okuma seviyesi farklıdır. Alt lig gözlemcisi ile üst klasman hakemin bakış açısı örtüşmeyebilir.
3. Puanlama adaleti tartışması
Hakem puanları kariyer açısından belirleyici olduğu için, bu puanların tutarlılığı büyük önem taşır. Yanlış veya eksik değerlendirme, hakemin kariyerini doğrudan etkileyebilir.
Çözüm Ne Olmalı?
Futbol otoriteleri ve hakem çevrelerinde öne çıkan öneriler ise şöyle:
*Üst klasman hakemlere, en az kendi seviyesinde gözlemci atanması.
*Gözlemci eğitimlerinin artırılması ve standartlaştırılması.
*Değerlendirme sisteminde şeffaflığın artırılması.
*Üst liglerdeki çoklu değerlendirme modelinin alt liglere de uyarlanması.
*
Gözlemcilerin mutlaka her vize döneminde göz muayenesinden geçirilmesi.
Son olarak şunu söyleyebiliriz;
Türk futbolunda hakemlik sistemi sadece saha içi kararlarla değil, saha dışındaki değerlendirme mekanizmasıyla da şekilleniyor.
Üst klasman hakem – alt klasman gözlemci uygulaması ise bu mekanizmanın en tartışmalı başlıklarından biri haline gelmiş durumda.
Futbolun adalet duygusunu ayakta tutan en önemli unsur olan hakemlik kurumunda, değerlendirme sisteminin de aynı ölçüde güven vermesi gerektiği görüşü giderek daha yüksek sesle dile getiriliyor.
Burada şunu da unutmadan geçmeyelim, Alt liglerde gözlemcilik yapan fakat yukarılara çıkamamış, üst klasmanlarda görev yapmış kişileri ayrı tutuyoruz.
Adamın eline hiç düdük verilmemiş amatörde bile bayrak kaldırmış, bölgeselde yada 3.liglerde yardımcı yada hakemlik yapmış hasbelkader 3-5 maça çıkmış insanların üst klasmanda görev yapan hakemlere gözlemcilik yapılması aslında hakemine değer verilmiyor intibaını uyandırır ve hakemin performansını etkiler.
Talimatlara göre, MHK her hakem ve her gözlemciyi istediği liglerde görev yaptırır ama sonucu ne olur?
İşte orasını kimse kestiremez. Bu konuda elimizde o kadar çok kötü örnek var ki.
Bizden hatırlatması..
